Kerknieuws

Koreaanse vredesmaaltijd in Hoofddorp

http://www.protestantsekerk.nl/static/image/8002/12/vredesmaaltijdkorea.png Terwijl de wereldpers de ontmoeting tussen de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un en de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in volgt, vindt er in een kerk in Hoofddorp minstens zo’n bijzondere ontmoeting plaats...

Bij de start van de vredesweek kwamen christenen uit Noord-Korea, Zuid-Korea en Hoofddorp samen in een kerk in Hoofddorp. Ds. Coen Wessel van De Lichtkring van de protestantse gemeente Hoofddorp nam het initiatief voor deze vredesmaaltijd.

Ds. Wessel: "Het was echt een mooie en indrukwekkende bijeenkomst afgelopen zaterdag. Aan tafel hoor je verhalen van mensen over hun familie. Hoe ze vluchtten, dat ze nooit meer iets gehoord hebben uit het Noorden. En zo samen zingen en bidden is gewoon erg mooi."

Het TV-programma 'Met Hart en Ziel' was bij deze maaltijd aanwezig. Bekijk de uitzending online.

 


Zwolle helpt Syrië: ´We zijn samen met hen kerk´

http://www.protestantsekerk.nl/static/image/7999/12/Campagnebeeld%201.jpg Het project Versterk de Kerk van Kerk in Actie steunt kwetsbare kerken wereldwijd. De najaarscampagne vraagt aandacht voor kerken in Syrië en omringende landen. De Evangelisch-Lutherse Kerk in Zwolle doet ook mee. Diaken Mirjam Heerema: ‘We helpen heel direct de christenen in dit gebied.’

Wat is Versterk de Kerk?
‘Dit project van Kerk in Actie helpt kerken in arme gebieden of in landen waar christenen in verdrukking leven. De najaarscampagne voor kerken in het Midden-Oosten heeft nadrukkelijk Syrië en omringende gebieden waar vluchtelingen leven als focusgebied. Het land is deels verwoest tijdens de oorlogsjaren en er is veel hulp nodig. Het mooie is dat juist de lokale kerken met onze steun heel gericht hulp kunnen bieden aan de achtergebleven lokale bevolking.’

Waar is nu vooral behoefte aan?
‘In eerste instantie gaat het om basisbehoeften zoals voedselpakketten, medicijnen, kleding en opvang. Daarnaast is er behoefte aan praktische zaken om het leven weer op gang te brengen, zoals schoolspullen en werkbenodigdheden. Een kapper krijgt bijvoorbeeld kappersspullen, zodat hij ter plekke weer aan de slag kan en niet uit het gebied wegtrekt. Daarnaast leiden de kerken lokaal jongeren op om diaconaal actief te zijn en noodhulp te bieden.’

Waarom steunt de Evangelisch-Lutherse kerk dit project?
‘We voelen de roeping om handen en voeten te geven aan ons geloof en zijn erg betrokken bij de mensen in Syrië. Ze hebben veel geleden en het land moet weer helemaal opgebouwd worden. We vinden het erg mooi dat juist die praktische en blijvende ondersteuning vanuit de lokale kerken gebeurt. Daarmee helpen we heel direct de christenen in het gebied.’

Hoe geven jullie invulling aan die steun?
‘We organiseren verschillende inzamelacties, zoals een Oosterse markt en een ‘talentenbord’ waarop mensen diensten aanbieden aan anderen, zoals tuinhulp of een fotografiecursus. Alle opbrengsten zijn voor het project. Daarnaast willen we de Syrische mensen ook laten merken dat we met ze meeleven en meebidden, bijvoorbeeld door een filmpje voor ze te maken met een welgemeende boodschap.’

Vindt u het belangrijk dat de Protestantse Kerk zich inzet voor christenen in het Midden-Oosten?
‘De christenen vormen in Syrië en andere landen in het Midden-Oosten een minderheid en zij hebben het er soms erg moeilijk. We zijn samen met hen kerk en het is heel mooi dat we direct zijn verbonden met de lokale kerken en hun belangrijke werk. Het zou prachtig zijn als meer Nederlandse kerken zich daarbij aansluiten.’

Actieweek voor kerken in het Midden-Oosten
Van 23 tot en met 30 september luidt Kerk in Actie de noodklok voor de kerk in Syrië en in andere landen in het Midden-Oosten. Uw gebed en steun blijven nodig om te zorgen dat zij kunnen volhouden. Doet u ook mee? Kijk voor meer informatie op www.kerkinactie.nl/actieweek.

Dit artikel is te lezen in het magazine Woord & Weg nr. 9, uitgave september 2018 (artikel ´Handen en voeten geven aan geloof´) (meer info).

 

 


‘Het gaat mij om mensen die wat doen’

http://www.protestantsekerk.nl/static/image/7995/12/20180917%20Stef%20Bos.png Hij scoorde grote hits met liederen als ‘Papa’ en ‘Ik heb je lief’, won twee Edisons en een Gouden en Zilveren Harp. Wat doet Stef Bos op de Landelijke Diaconale Dag op 10 november?

Stef Bos zei meteen ‘ja’ toen hij de vraag kreeg of hij op de Landelijke Diaconale Dag wilde komen. De zanger, die opgroeide in de Gereformeerde Kerk in Veenendaal, is zoon van een diaken. Het diaconale werk van ‘papa’, zoals Stef liefkozend over hem zingt, heeft altijd grote indruk op hem gemaakt. “Ik zie mijn vader nóg de kerk binnenkomen samen met de dominee, ouderlingen en andere diakenen. Na het handen schudden mocht ik vaak naast hem komen zitten. Ik had het idee dat mijn vader een halve dominee was.”

Verschil

Hoe kijkt Stef Bos nu naar het diaconale werk? “Er kan veel over de kerk gezegd worden, maar waarmee de kerk hét verschil maakt, is met het diaconaat. Diakenen zijn, net zoals mijn vader, echt smaakmakers in de maatschappij. Het lijkt me fantastisch om een dag met hen door te brengen.”
Stefs vader vond dat geloof vooral blijkt uit de daden. “Hij had de overtuiging, gebaseerd op het Nieuwe Testament, dat het belangrijk was om er te zijn voor anderen. Dat leefde hij zelf ook voor. Diakenen zijn voor mij een zwijgende minderheid die het verschil maakt. We leven in een tijd van: veel schreeuwen, maar weinig doen. Het gaat mij vooral om de mensen die wat doen. Dat vond ik mooi aan mijn pa, en zo is het ook bij veel diakenen.”

Kom ook!
Op zaterdag 10 november vindt de Landelijke Diaconale Dag voor de 123e keer plaats. Van 10 tot 16 uur zijn diakenen, predikanten en andere geïnteresseerden welkom voor een dag vol inspiratie in de Jaarbeurs in Utrecht. Het programma is afwisselend: naast Stef Bos staan onder andere synodevoorzitter ds. Saskia van Meggelen, politica Kathleen Ferrier en verhalenverteller Kees Posthumus op het podium.

Na de plenaire opening zijn er meer dan vijftien verschillende workshops. Tijdens de pauze kunt u rondkijken op de markt. Daar is veel te zien, te horen, te voelen en te beleven over projecten en initiatieven in binnen- en buitenland.

Smaakmaker
Ook beslist u tijdens de dag mee welk diaconale initiatief dit jaar de Smaakmaker van het jaar is. Kerk in Actie houdt deze verkiezing voor het tweede jaar op rij. Kijk ook op www.kerkinactie.nl/smaakmaker.

Jaarlijks bezoeken meer dan 900 diakenen de Landelijke Diaconale Dag. Komt u dit jaar ook? Een kaartje kost 35 euro. Voor predikanten die meekomen met een diaken is de dag gratis! Aanmelden kan via www.kerkinactie.nl/ldd2018.

 

Tekst: Gerdine Westland en Rob van Ooijen | Foto: Lieke Anna

Dit artikel verschijnt komende week in Diakonia. Lees een uitgebreide versie van het interview op de website van Kerk in Actie.


Kerk als herberg in Nijeveen

http://www.protestantsekerk.nl/static/image/7996/12/20180914%20Kerk%20als%20herberg.jpg Bij een stamtafel en een loungeset denk je eerder aan een café dan aan een kerk. Toch maken deze deel uit van het meubilair van de gereformeerde kerk in Nijeveen. “Ze passen bij de kerk als herberg, open en laagdrempelig, een plek waar je je verhaal kwijt kunt. Zo’n kerk willen we zijn.”

De kerk als herberg. Deze ‘kerkvorm’ kwam twee jaar geleden na een proces in de gereformeerde kerk van Nijeveen als gewenst uit de bus. Maar hoe geef je die vervolgens handen en voeten? Een aantal gemeenteleden wilde daar wel over nadenken. Jenneke Span, toen nog gemeenteadviseur, werd erbij gehaald om dat te begeleiden. Ze zetten een stip op de horizon: in januari 2019 willen we de kerk als herberg gerealiseerd hebben.

Nieuw elan

Jenneke Span, nu zelfstandig adviseur, heeft als eerste geholpen met het aanvragen van subsidie bij de Protestantse Kerk.* De gereformeerde kerk in Nijeveen had weinig financiële middelen, en begeleiding door een deskundige en initiatieven waarmee de kerk een nieuw spoor in slaat, kosten geld. De aanvraag werd gehonoreerd. Er was daarmee geld beschikbaar om Jenneke in te zetten.

Jenneke begeleidde het proces dat uitmondde in het herbergmodel en is nu nog betrokken bij de organisatie daarvan, en bij het organiseren van het kerkcafé en de diaconale betrokkenheid in het dorp. Bij het uitwerken van de kerk als herberg gaat het enerzijds om de functie die de kerk in het dorp kan hebben, anderzijds om de kerk als plek waar aandacht is voor levensvragen. Kerkenraadsvoorzitter Bert Winters verwoordt het zo: “Het gaat erom dat we ons als kerk zichtbaar maken zodat mensen die ons nodig hebben ons kunnen vinden. We streven ernaar dat we door anderen worden gezien als betrokken mensen bij wie je terechtkunt als er wat is.”

Samenwerking

Naast de gereformeerde kerk zijn er twee hervormde gemeenten in Nijeveen. De drie kerken weten elkaar steeds beter te vinden. Ze houden jaarlijks een aantal gezamenlijke moderamenvergaderingen, en doen het clubwerk en de jeugdkerk samen. Bert Winters is groot voorstander van deze samenwerking. “Het is goed dat we elkaar al gevonden hebben voordat het wellicht nog eens vanuit financieel oogpunt noodzakelijk wordt.” Er wordt ook nagedacht over het opzetten van een predikantenpool. “Wij hebben momenteel een predikantsvacature, maar we vullen die bewust nog niet in. Een predikantenpool waar de drie gemeenten gebruik van kunnen maken zou een mogelijkheid kunnen zijn. Dat is ingewikkeld, met name vanwege de geloofsverschillen. Ook hierbij maken we gebruik van de kennis en kunde van Jenneke Span. We hebben daar veel profijt van, er kwam en komt best veel op ons af.”

Het proces is nu anderhalf jaar bezig. “Het brengt nieuw elan in de gemeente, zichtbaar door het enthousiasme waarmee mensen dingen oppakken.”

Advies en begeleiding

Jenneke Span: “Er was een situatie van krimp in Nijeveen. Er waren weinig ambtsdragers over en er waren weinig financiële middelen. Ik heb als eerste geholpen met het aanvragen van de subsidie. Dat kost echt even tijd. Toen deze gehonoreerd werd, konden we van start. Ik begeleid de gemeente onder meer op het gebied van organisatie en structuur: met welke activiteiten wil ze doorgaan, met welke stoppen en welke wil ze anders invullen? De gemeente wordt zo georganiseerd dat verantwoordelijkheden met meer gemeenteleden worden gedeeld. De gemeenteleden worden goed meegenomen in waar men naartoe wil.

Er is al veel bereikt. Het model van de gemeente als herberg is uitgewerkt, we hebben de middengeneratie actief kunnen betrekken, mensen die eerder niet meededen doen weer mee, en incidenteel doet het hele dorp mee. De kerk in Nijeveen is echt kerk voor het dorp aan het worden.”

Kijk voor ondersteuning en begeleiding op protestantsekerk.nl/contact.

 

*Voor financiële steun of geld om een vernieuwend plan uit te voeren kunt u subsidie aanvragen bij de Solidariteitskas via protestantsekerk.nl/subsidie.


Wie ben je? Een moslim, Jood en christen aan het woord

http://www.protestantsekerk.nl/static/image/7989/12/20180914%20portret%20Rebecca%20Onderstal.jpg Wat is de Joodse identiteit precies? Wat houdt het in als je zegt dat je christen bent? En kunnen we omschrijven wat het islamitisch geloof inhoudt? Een portret van drie vrouwen: moslimtheologe Nadia Dahri, rabbijn Marianne van Praag en predikante Rebecca Onderstal.

Nadia Dahri over moslim-zijn
Nadia Dahri (42) is moslimtheologe, (familie)mediator en contextueel hulpverlener.

‘Het woord “islam” bevat het woord salam: vrede. Als moslima ben ik dan ook gericht op het verbinden van mensen. Mijn ouders leerden me al hoe belangrijk het streven naar verbondenheid is: de nadruk in mijn opvoeding lag op liefhebben, hulp bieden en een ander geen onrecht aandoen. Ze leerden me ook dankbaarheid, tevreden zijn met wat je hebt. Tegelijkertijd was er in ons gezin – zoals in veel moslimgezinnen – wel een sterk gevoel voor competitie. Dat komt voort uit verzen in de Koran en in de Hadiths waar geschreven staat: 'De beste van jullie is degene die...' Het doel is om de beste versie van jezelf te zijn.

Toen ik vijftien was, overleed mijn moeder aan kanker. Dat veroorzaakte bij mij een enorm zielenleed, ik worstelde met existentiële vragen. Waarom liet God zo’n lieve, vrome en genereuze vrouw als mijn moeder doodgaan aan zo’n pijnlijke ziekte? Ondanks mijn zoektocht, vond ik aanvankelijk weinig antwoorden op mijn vragen.

Het overlijden van mijn moeder leidde ertoe dat ik theologie ging studeren, als een van de weinige moslimvrouwen. Ik specialiseerde me als moslimpredikant, niet in de eerste plaats om te kunnen preken, maar vooral om een dienende geestelijke te kunnen zijn. Ik wil ruimte maken voor wie de ander is of wil zijn, zonder vooroordelen. Profeet Mohammed zei: ‘De beste onder jullie zijn diegenen die het meest nuttig zijn voor anderen.’ De belangrijkste vraag voor mij is dan ook: Wat draag jij bij aan een betere samenleving?

Ik heb altijd grote belangstelling gehad voor andere levenswijzen, want die verrijken mijn leven. Met Joden voel ik me vooral verbonden op religieus vlak; met christenen op spiritueel vlak. Ik merk wel dat het als moslim makkelijker is om een kerk binnen te komen dan een synagoge. Ik hoop dan ook dat er in de toekomst meer openheid naar moslims zal komen in de Joodse geloofsgemeenschap.

Voor mij is God de bron van alles: God is mijn beste vriend, mijn sereniteit, mijn beschermer, mijn liefde, mijn raadgever en de belangrijkste voeding van mijn ziel. Een ander hoeft echter niet in God te geloven om hem te kunnen respecteren en steunen. Uiteindelijk gaat het in de islam – net als in andere levensbeschouwingen – om een universele
opdracht: ‘houd van je medemens’. Dat betekent eigenlijk: respecteer de ander. Je mag zijn wie je bent, zolang je daarmee je medemens geen onrecht aandoet.’

Marianne van Praag over Joods-zijn
Marianne van Praag (61) is rabbijn van de Liberaal Joodse Gemeente in Den Haag.

‘Het jodendom is een doe-religie: het gaat er niet om wat je gelooft, maar om wat je doet. “Wat u niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet”, dat is het basisprincipe. Behandel een ander zoals je zelf behandeld wilt worden. De Joodse filosoof Levinas zei: God openbaart zich in de ogen van de ander. Dus je richt je op die ander, kijkt in zijn ogen. Waar je kan helpen, help je.

Vijftien jaar geleden begon ik aan de opleiding tot rabbijn. Toen wist ik: dit is het gewoon. Waarom? Ik weet het niet. Net zoals je ook niet weet waarom je verliefd wordt op iemand. Maar de Joodse normen en waarden vind ik prachtig, ze zijn alomvattend. Op sociaal gebied, milieutechnisch … Het klopt gewoon.

Als rabbijn ben ik een doorgeefluik van de Joodse traditie. Mijn nadruk ligt op het verbindende, het sociale aspect. Ik vertel mensen niet wat ze moeten voelen, denken of geloven; ik geef ze de ruimte. Ik geef ze mijn inzichten, mijn visie, maar dat is niet dé waarheid. Ik moedig anderen aan eigen verantwoordelijkheid te nemen: kies je eigen regels, leef een verantwoord leven.

Dé waarheid bestaat volgens mij sowieso niet. Het woord ‘waarheid’ in het Hebreeuws is emet. Dat bestaat uit twee gedeelten: em betekent ‘moeder’, en met betekent ‘dood’. Dat is de enige waarheid die er is: je wordt geboren en je gaat dood. De rest is interpretatie. Ik zie de wereld als een groot boeket bloemen. Iedereen mag geloven wat hij wil, iedereen mag vinden wat hij wil. Iedere bloem is belangrijk voor de schoonheid van het boeket.

Als ik over straat loop, ben ik niet herkenbaar als Jood. Ik heb geen lange jurk aan, geen zwarte hoed op. Toch moet ik soms vechten tegen vooroordelen. Dan word ik aangesproken op wat er in Israël gebeurt. Of zeggen mensen: ‘Jij valt mee, jij bent wel oké.’ Nou, dankjewel …

Ik voel verbondenheid met moslims. De islam is ook een way of life, er zijn gebedstijden en spijswetten die het leven bepalen. En net als in het Jodendom staat de vraag centraal: Hoe ga je met de ander om? Met het christendom heb ik minder: dat is sterk gericht op het woord, op geloof, op het overtuigen van de ander. Als Jood zal niemand je vragen wat je gelooft of hoe je gelooft. Nee, het gaat erom dat je goed doet.’

Rebecca Onderstal (foto) over christen-zijn
Rebecca Onderstal (49) is predikant in de Protestantse Gemeente Houten.

‘Al jong was het geloof een houvast voor me. Mijn ouders’ geloofsbeleving was heel persoonlijk en dat gaven ze mij ook mee. Tegelijkertijd was er in ons gezin ruimte voor twijfel, voor discussie over het interpreteren van de Bijbel, voor gesprek over wat wel en niet mocht.

Die persoonlijke geloofsbeleving is nog steeds belangrijk voor me. Toen ik in mijn studententijd – ik studeerde toen nog geschiedenis – betrokken raakte bij de studentenkerk, merkte ik dat ik iets kon bijdragen door het delen van mijn geloof, mijn zoektocht en mijn vragen. Ik voelde me daar op mijn plek. Daarom ben ik vervolgens theologie gaan studeren.

Als dominee raak ik gauw in gesprek over geloof. Dat geloof moet ook zichtbaar zijn in mijn gedrag, anders ben ik niet geloofwaardig. Dat zit voor mij vooral in het luisteren naar mensen, het op zoek zijn naar het verhaal van de ander. Maar ook in het niet-veroordelen van de ander – dat vind ik een heel belangrijk onderdeel van Jezus’ boodschap. Ik wil mensen helpen te ontdekken waar God in hun leven zichtbaar is. Ook in gesprekken waarin God niet wordt genoemd, ga ik met anderen op zoek naar antwoorden op de vraag: wat zijn je talenten, waar voel je je toe geroepen? Ik denk dat het iets heel christelijks is om mensen te helpen ontdekken wat ze in zich hebben.

Ik voel me steeds meer inhoudelijk verbonden met verschillende tradities binnen de christelijke traditie waarin het gaat om ‘het geheim’. God is groter dan wij en we mogen iets van Hem ervaren, maar we kunnen als mens niet alles weten. In mijn huis heb ik letterlijk plek gemaakt voor Hem. Bij de ingang van de huiskamer hangt een kruisje, in de kamer zelf hangt een icoon, op mijn werkkamer is een plek om te bidden.

Ik geloof niet in overtuigen, maar wel in getuigen. Getuigen waar ik van leef, wie mijn Bron is. Uiteindelijk draait het niet om mij, maar om Degene aan wie ik mij toevertrouw. Tegelijkertijd gaat God met iedereen een eigen weg. Het gaat daarom niet om wat ik op de ander overdraag, maar om wat we samen mogen ontdekken. Ook als een moslima vertelt wat haar beweegt, kan ik iets van God tegenkomen. God heeft zo veel kanten, Zijn grootte en diepte kan ik niet bevatten.’

Dit artikel komt uit het septembernummer van Kerk & Israël Onderweg. Meer lezen? Vraag een gratis proefexemplaar aan via kerkenisraelonderweg@protestantsekerk.nl.


Wat kunnen pioniersplekken leren van Tony’s Chocoloneley?

http://www.protestantsekerk.nl/static/image/7974/12/kerk%20tonys.jpg Karamel zeezout, gewoon puur of de wit framboos met knettersuiker. Wie kent deze overheerlijke chocolade repen met bijzondere smaakcombinaties van Tony's Chocolonely niet? En wat kunnen pioniersplekken van de Protestantse Kerk nou leren van bedrijven zoals Tony's Chocolonely, Fairphone of Greenwheels?

Wat is een social startup?

Het bedrijf achter de succesvolle chocoladerepen is een zogenaamde social startup. Een bedrijf dat niet primair voor financiële winst gaat, maar een maatschappelijk probleem wil oplossen. Zo hoopt Tony’s Chocolonely met haar manier van werken de cacao-industrie slaafvrij te maken. Greenwheels en Fairphone zijn andere voorbeelden van social startups. De ruim honderd pioniersplekken binnen de Protestantse Kerk hebben veel gemeen met deze social startups. Beide organisatievormen hebben niet primair een winstdoelstelling, al is er wel geld nodig om te blijven bestaan. Beide zijn idealistisch en innovatief van aard. En voor beide is ontwikkeling richting organisatorische en financiële zelfstandigheid een belangrijk doel.

Vier lessen voor pioniersplekken

Het gaat bij pioniersplekken uiteraard om iets minder tastbaars dan chocola, auto’s of telefoons, maar ze worstelen net als social startups wel met de vraag ‘Wat is er nodig om op de lange termijn te blijven bestaan?’ Het team missionair werk van de Protestantse Kerk bestudeerde de succesfactoren van social startups en ontdekte vier belangrijke lessen:

1. Een werkend verdienmodel
Een passend verdienmodel is volgens de experts onmisbaar voor de bestaanszekerheid van het project. Zonder een goed verdienmodel heeft een social startup geen kans van slagen. Hoewel de term ‘verdienmodel’ andere gedachten kan oproepen, gaat het dan niet alleen over de inkomsten maar ook om een passend kostenniveau. Dit is uiteraard een belangrijk thema voor pioniersplekken. Nadenken over het kostenplaatje van de pioniersplek is niet altijd het leukste karwei bij het maken van een pioniersplan, maar wel onontbeerlijk voor het bestaansrecht van de plek op de lange termijn. Tegenwoordig wordt er bij het schrijven van het plan voor het opzetten van pioniersplek expliciet aandacht gegeven aan de vraag op wat voor manier het pioniersteam de pioniersplek op de lange termijn wil financieren. Je kunt bijvoorbeeld proberen eigen inkomsten te genereren op de pioniersplek zelf, door een bijdrage te vragen voor je activiteiten. Of door een kleine onderneming te draaien die verbonden is met de pioniersplek. Een andere mogelijkheid is om de kosten voor de pioniersplek zoveel mogelijk te drukken. Met name personeelskosten kunnen zwaar drukken op een begroting. Wanneer je kunt werken met alleen vrijwilligers, of mensen die een betaalde baan hebben naast het werk voor de pioniersplek, maak je meer kans om in de toekomst financieel zelfstandig te kunnen zijn. Ook wil de burgerlijke gemeente soms betalen voor diensten die de pioniersplek verricht op maatschappelijk gebied.

2. Ondernemende kwaliteiten van de voortrekker
Een tweede factor die naar voren kwam, zijn de ondernemende kwaliteiten van de voortrekker. Bij ‘entrepreneurial quality’ gaat het over twee dingen. Enerzijds kan een goede ondernemer mensen motiveren en in beweging krijgen. Anderzijds gaat het over kansen herkennen en deze kansen ook daadwerkelijk grijpen. Een expert zei hierover: ‘Het is kansen pakken, niet alleen zien. […] Er zijn heel veel mensen die kansen zien. Ik zie ook elke dag kansen, maar wat ben je dan? Ik voer ze niet uit. Dan blijf je altijd in de marge hangen. Dus kansen pakken, ondernemer zijn is doen.’ Voor het pioniersteam is het belangrijk dat deze kwaliteiten aanwezig zijn in het team. Het is nodig dat er mensen zijn die de leiding nemen en andere mensen inspireren en in beweging zetten. En ook dat er daadkracht aanwezig is om nieuwe kansen te grijpen. Wanneer dit niet gebeurt dan stagneert de boel.

3. Een (nieuw) idee dat past bij de context
Wil een social startup succesvol zijn op de lange termijn, dan is het essentieel dat het idee past bij de context. Oftewel, je moet iets gaan doen dat aansluiting vindt bij de behoeften van de doelgroep. Alleen als een idee aansluit bij de context, krijgt het ook kans om daar te wortelen. Deze gedachte sluit aan bij een van de basiswaarden van pionieren: luisteren. Luisteren naar de context, om te ontdekken wie je doelgroep is, wat voor hen belangrijk is en hoe je hier als pioniersplek ook bij aan kunt sluiten. Pas als je de mensen echt leert kennen, kan er ook een verbinding met de doelgroep tot stand komen. Voor het bestaansrecht van de pioniersplek is dit een voorwaarde, omdat het essentieel is bij het pionierswerk om samen met mensen uit de doelgroep de pioniersplek vorm te geven. Het grootste gevaar is dat je voor de mensen gaat denken. Dat jij weet wat zij willen en goed voor hen is. Dan is de kans groot dat je er naast zit en ook een gevoel van ongelijkheid creëert. Je wilt geen dingen voor mensen organiseren, maar met mensen. Dan is de kans ook groter dat er leiderschap gaat groeien bij mensen die bij de pioniersplek betrokken raken.

4. Sterk gedreven door idealen / geloof
Het blijkt dat het bestaansrecht van social startups sterk afhangt van de intrinsieke motivatie van de ondernemer. Zeker omdat men bij social startups geen marktconforme financiële beloning ontvangt, zijn de interne drijfveren een belangrijke bron om verder te gaan met de social startup, ook als het tegen zit. Bij pioniersplekken is het niet anders. Het geloof is een belangrijke pijler onder de inzet voor de pioniersplek, zeker omdat er geen of een beperkte financiële beloning tegenover het pionierswerk staat. Het is dan ook heel belangrijk om als team dit geloof te blijven voeden en met elkaar te blijven delen. De realiteit is dat het gezamenlijk delen van geloof snel ondergesneeuwd kan raken tijdens het ‘runnen’ van de pioniersplek. Er moet ook veel geregeld en georganiseerd worden. Maar het samen blijven beleven en delen van het geloof is onontbeerlijk om het vol te houden op de lange termijn.

Conclusies 

Uit het bovenstaande blijkt wel dat pioniersplekken waardevolle lessen kunnen leren van social startups. Een goed verdienmodel biedt financiële zekerheid voor de toekomst. Een ondernemer in het team zorgt er voor dat de pioniersplek niet stagneert en dat kansen worden gegrepen. Een idee dat past bij de context zorgt voor een goede verworteling van de pioniersplek. En een geloof dat steeds gevoed wordt zorgt voor blijvende inspiratie en draagkracht in het team. Deze factoren samen vergroten de kans dat de pioniersplek ook op de lange termijn kan blijven voortbestaan.

Bent u nieuwsgierig geworden naar pionieren en wilt u weten wat er allemaal rondom pionieren gebeurd? Neem dan eens een kijkje op www.lerenpionieren.nl. Mocht u zelf enthousiast zijn geworden om te gaan pionieren, dan is het altijd mogelijk om daar eens over door te praten met een van de startbegeleiders rondom pionieren. Mail hiervoor met c.cevaal@protestantsekerk.nl

Christiaan Cevaal

Gebaseerd op:
‘Pioniersplekken die doorgaan - wat de kerk kan leren van de verduurzaming van social startups’ - Masterthesis van Martijn Vellekoop, november 2017. De thesis is hier te downloaden.


Elke week een nieuw lied

http://www.protestantsekerk.nl/static/image/7967/12/20180911%20Het%20mooiste%20lied%20Petrus%203.jpg Rob van den Eijkhof is al zo lang met kerkmuziek bezig dat allerlei liederen hem tot tranen toe kunnen beroeren. “Als de gemeente een nieuw lied instudeert, vallen op een gegeven moment tekst en melodie samen. Dan komen bij mij de emoties.”

De komst van het Liedboek - Zingen en bidden in huis en kerk, vijf jaar geleden, betekende een nieuwe functie voor Rob van den Eijkhof (70): hij werd cantor in de Protestantse Gemeente Den Bosch. Beurtelings zongen hij en een sopraan de liederen voor aan de gemeente. En dat maakte hem een blij mens: “Ik ben gek op kerkmuziek en mag dat uitleven in de mooiste gemeente van Nederland, waar mensen heel open zijn naar elkaar.”
Vijf jaar lang studeerde hij met de gemeente elke zondag een nieuw lied in. “We hebben ze nu allemaal gehad - als enige gemeente in het land, denk ik. Het nieuwe liedboek is multi-inzetbaar, wij hebben geen andere bundels meer nodig. Het succes is trouwens afhankelijk van de voorganger en van de cantor-organist. Als je je er niet volledig voor inzet, krijgt het geen kans.”
Of de gemeente niet moe is van iedere week een nieuw lied? “Als cantor ben je ook een beetje cabaretier natuurlijk … Volgens mij is het goed gevallen.”

Geloven is emotie

Als hij zelf een lied zou mogen schrijven, zou dat over de liefde gaan. “Het Hooglied is voor mij het mooiste bijbelboek. Er zijn mooie gedichten bij geschreven, ik zou daar graag toonzettingen bij maken.”
Zijn mooiste lied? “Ik ben niet zo van het mooiste of het beste, het is telkens weer anders en goed. Prachtig vind ik ‘O Heer die onze Vader zijt’. De tekst ademt de sfeer van het bijbelverhaal: een menigte mensen heeft het goed bij Jezus aan het meer van Tiberias. Je voelt je als het ware deelgenoot van die menigte. De melodie volgt de sfeer en maakt daardoor de tekst nog sterker.”

Tekst: Janet van Dijk

Dit artikel komt uit het augustusnummer van Petrus. In elk nummer vertelt iemand in de rubriek 'Het mooiste lied' over zijn favoriete muziek. Meer lezen? Op petrusmagazine.nl kunt u zich aanmelden voor een gratis abonnement.


Protestants paspoort: Ben Tiggelaar

http://www.protestantsekerk.nl/static/image/7959/12/protestantspaspoorttiggelaar480.jpg In welke kerk is Ben Tiggelaar opgegroeid? Wat is zijn favoriete bijbelpersonage? En wat is zijn meest dierbare kerkherinnering? Op deze en andere vragen geeft gedragswetenschapper én protestant Ben Tiggelaar antwoord.

In welke kerk ben je opgegroeid?
Ik ben opgegroeid in de Gereformeerde Kerk. Wij woonden in Muntendam, in Oost-Groningen. Daar zat ik op de School met de Bijbel. Veel vrienden van mij waren lid van de Baptistenkerk in ons dorp en daar ging ik, gedurende mijn basisschooltijd ook naar de club. Een 'ouderwetse' jongensclub waar ik de edele kunst van het figuurzagen heb geleerd! De Gereformeerde Kerk waar we lid van waren, die stond een dorp verderop, in Veendam. Toen ik verkering kreeg met Ingrid, nu mijn vrouw, was ik 17 en ging ik mee naar 'haar' kerk. Dat was de Hervormde Kerk in Nieuwe-Pekela. Ingrid en ik leerden elkaar kennen op het Ubbo Emmius Lyceum in Stadskanaal. Een echte streekschool. Zij fietste elke dag 15 km heen en 15 km terug. Ik mocht twee keer 25 km per dag wegtrappen.

Bij welke kerk hoor je nu?
Wij horen nu bij de Adventkerk in Amersfoort. Een protestantse gemeente die heel divers is. Van oorsprong is het een 'progressieve bondsgemeente', als je dat zo kunt zeggen. In de praktijk betekent dit: allerlei soorten muziek, beamers in de kerk, Mannen en vrouwen in het ambt en een liberaal standpunt op veel andere terreinen. Maar naast onze eigen gemeente bezoeken we ook regelmatig kerken van vrienden. Dat varieert van de Jacobikerk in Utrecht, tot de Bethelkerk in Drachten - een Baptistengemeente - en de Hillsong-gemeente in Amsterdam.

Wat is je favoriete bijbelpersonage? En waarom?
In mijn geloof staat Jezus Christus centraal. Ik ben me in de afgelopen jaren steeds meer gaan realiseren dat geloven niet draait om religie, regels of slimme gedachtenspelletjes, maar om mijn persoonlijke relatie met hem. Je zou kunnen zeggen dat ik steeds meer een echte protestant ben geworden. Maar goed, je zou kunnen zeggen dat Jezus een beetje een oneerlijke voorsprong heeft op de overig personen die in de Bijbel voorkomen, haha. Dus laat ik nog iemand noemen: David. Een allround leider ... En een mens in alle opzichten. Opmerkelijk: een koning die ook liederen componeerde die nu, drieduizend jaar later, nog over de hele wereld worden gezongen!

Wat is je favoriete kerklied? En waarom?
Ik ben dol op allerlei soorten muziek. Als het gaat om een 'ouderwets' kerklied, dan zou ik zeggen 'Be Thou my vision / You are my vision'. En dan liefst in de versie van Rend Collective (zie video hieronder). Een mooie brug tussen de traditionele kerkmuziek en de muziek van nu. En als ik in de auto christelijke muziek draai, dan is het meestal van Kirk Franklin, Israel Houghton of Rend Collective of U2 of Lenny Kravitz of ... Nou ja, ik hou van heel veel soorten muziek.

[Tekst gaat verder onder video]


Wat is je meest dierbare kerkherinnering?
Ik ben dol op Ingrid en op onze vier dochters. Dus dat is makkelijk: onze belijdenis, ons huwelijk en de doopdiensten van onze dochters Maria, Isabelle, Emma en Bernice. Die staan op één. Maar op een goede tweede plaats staan de kerkdiensten die Ingrid en ik hebben meegemaakt in Afrika en Azië: ineens realiseer je je hoe groot en divers Gods koninkrijk is!

Wat is de meest indrukwekkende preek die je ooit gehoord hebt?
De meest indrukwekkende 'preek' was voor mij 'Mere Christianity' / 'Onversneden Christendom' van C.S. Lewis. Dat boek heeft op mij, in mijn studententijd, en daarna nog verschillende keren opnieuw, grote indruk gemaakt. Stap voor stap maakt Lewis duidelijk wat de basics van het geloof zijn. Daarnaast ben ik al jaren een grote fan van de New Yorkse predikant Tim Keller. Fijn hoe hij je denken prikkelt en lastige vragen bij de kop durft te pakken, zoals: hoe kun je als christen beweren dat er maar één weg en één waarheid is?

Ben Tiggelaar houdt de Protestantse Lezing 2018. Het thema is 'Hoe je zélf iets van je leven kunt maken. (Of toch niet?)'  De protestantse lezing is een maatschappelijk actueel statement vanuit de protestantse traditie. De lezing wordt jaarlijks gehouden op 31 oktober (Hervormingsdag). De lezing is volgeboekt. U kunt zich nog wel aanmelden voor de wachtlijst via www.protestantsekerk.nl/lezing. De lezing is ook online te volgen via een livestream.


Druk druk druk, maar wel graag betrokken

http://www.protestantsekerk.nl/static/image/7957/12/20180907%20onderzoek%20twintigers%20en%20dertigers.png In veel gemeenten zijn twintigers en dertigers maar nauwelijks zichtbaar. Hoe komt dat? En is er iets aan te doen? Sharon van Veen (21) uit de Ichthuskerk uit Zoetermeer deed onderzoek naar deze leeftijdsgroep in haar gemeente en publiceerde onlangs haar conclusies en aanbevelingen.

Sharon, kun je allereerst iets vertellen over de aanleiding van je onderzoek?
“Er leefde bij de kerkenraad al een tijdje de behoefte om de twintigers en dertigers van onze kerk beter in beeld te brengen. Hoewel er best wat leden in die leeftijdscategorie zijn, komen zij maar heel weinig naar kerkelijke activiteiten. De kerkenraad wilde graag beter weten hoe deze groep in elkaar zat. Dus toen ik aangaf dat ik voor mijn studie graag een onderzoek wilde uitvoeren in onze kerk, waren ze daar erg blij mee. En mij leek het onderwerp ook erg interessant.”

Je onderzoek is inmiddels afgerond. Wat valt op, als je naar de conclusies kijkt?
“Een van de belangrijkste conclusies is dat de kerk voor een groot gedeelte van de twintigers en dertigers echt wel betekenis heeft, maar dat veel van hen zo’n drukke agenda hebben dat ze weinig tijd hebben om naar kerkelijke activiteiten te komen. Dat geldt zeker voor mensen met kinderen en een fulltime baan. Vaak zijn veel van hun vrienden niet gelovig, dus veel sociale contacten gaan buiten de kerk om. En dan willen ze ook nog graag tijd vrijmaken om te sporten. Een deel van de mensen geeft daarom aan dat het niet zozeer de kerk is die meer moet doen, maar dat hun beperkte betrokkenheid vooral ligt aan hun eigen prioriteiten.”

Kan de kerk iets met dat signaal?
“Ik heb in diepte-interviews met mensen doorgesproken over dit onderwerp. Iemand opperde toen het idee om activiteiten voor kinderen en ouders te combineren. Als er nu voor een musical wordt geoefend, komen ouders hun kinderen brengen en ze een uur later weer ophalen. In dat uur kun je eigenlijk best een gespreksgroep voor ouders organiseren, over onderwerpen die voor hen relevant zijn: opvoeding, een scheiding, carrière… We hebben in maart proefgedraaid met zo’n avond, en er kwamen behoorlijk wat ouders op af. Zij ervoeren het als heel positief! Dus dat idee heb ik nu opgenomen bij de aanbevelingen.”

Ik kan me voorstellen dat zo’n aanbeveling ook voor andere gemeenten interessant kan zijn. Kwam er nog meer uit je onderzoek waar andere gemeenten hun voordeel mee kunnen doen?
“In onze gemeente wordt elke zondag in de kerk de Zondagsbrief uitgedeeld, op papier. Daarin staan activiteiten aangekondigd en lees je het nieuws uit de gemeente. Mensen die weinig in de kerk komen, ontvangen de Zondagsbrief echter niet, dus die horen alleen van de kerk via de Kerkbalans-brieven. ‘De kerk mag ook wel eens contact zoeken als er géén geld nodig is’, hoorde ik een aantal keer. Eén van mijn aanbevelingen is dan ook om het e-mailadressenbestand van de gemeente beter op orde te krijgen. Dan kunnen mensen via e-mails op de hoogte gehouden worden van de activiteiten die georganiseerd worden. Want veel twintigers en dertigers geven aan dat ze het leuk vinden om via e-mail of sociale media uitgenodigd te worden.
Ook zeggen mensen best eens een berichtje van de dominee te willen krijgen: ‘Hé, hoe gaat het met je studie?’ Maar ze begrijpen tegelijkertijd ook wel dat dat niet zo snel gebeurt als ze zelf weinig in de kerk zijn.”

Iets dat regelmatig terugkomt in je onderzoeksrapport, zijn de zogeheten Chagallvieringen in jullie kerk. Die worden als erg positief ervaren. Waar ligt dat aan, denk je?
Mijn indruk is dat die diensten voor veel mensen beter aansluiten bij hun voorkeuren. De Chagallvieringen beginnen altijd om 12.00 uur, zijn relatief kort, en gaan over actuele onderwerpen zoals liefde, opleiding en carrière. Tijdens de dienst is er voor iedereen ruimte om vragen te stellen of iets te zeggen. Bovendien worden er verschillende soorten liederen gezongen, ook popliederen.
Niet iedereen heeft overigens dezelfde voorkeuren. Zelf houd ik toch vooral van de traditionele diensten. En 63% van degenen die de enquête hebben ingevuld, geeft aan 10.00 uur eigenlijk een prima tijdstip te vinden.”

Wat hoop je dat de komende tijd gerealiseerd gaat worden, op basis van je rapport?
“Ik zit zelf in de werkgroep ‘Jeugd’, en ik wil me gaan inzetten voor meer activiteiten voor ouders tijdens de activiteiten van hun kinderen - het idee dat ik eerder noemde. En daarnaast zou ik het heel tof vinden als het lukt om de website aan te passen. Het zou echt een verbetering zijn als mensen zich makkelijk met hun e-mailadres aan kunnen melden om op de hoogte te blijven.”

Benieuwd naar het onderzoek van Sharon? Lees het hele onderzoeksrapport hier.

In het derde nummer van het magazine Petrus gaat Sharon in gesprek met Dick Brinkman (75), die ook lid is van de Ichthuskerk. “Ik ben af en toe jaloers op mensen die heel intens geloven.”

Foto: Anne Paul Roukema


‘Laat het vasteland achter je en haal inspiratie overzee’

http://www.protestantsekerk.nl/static/image/7954/12/20180906%20Inspiratiefestival%20Terschelling.jpg Het begint al bij de overtocht. Mensen ontmoeten elkaar op de boot, en komen elkaar op het eiland steeds weer tegen. “Het eiland Terschelling is een unieke plek voor het Inspiratiefestival eind oktober”, vertelt initiatiefnemer ds. Mathilde de Graaff. “Je kunt wel spreken van een inspiratiereis.”

Het was een droom die uitkwam voor Mathilde de Graaff toen in oktober 2016 het eerste Inspiratiefestival plaatshad: een weekend lang tijd en aandacht hebben voor wat je bezighoudt, als individu en als lid van een gemeente, en geïnspireerd worden om mogelijk stappen te zetten naar iets nieuws. “Het is hier een inspirerende plek, de elementen hebben vrij spel, de natuur is prachtig. Bezoekers laten in Harlingen het vasteland achter zich, stappen op de boot, en maken een beweging naar land aan de overkant. Een bijbels principe van loslaten, zoals een pelgrim doet. In de beweging kan veel nieuws ontstaan.” Er was zo veel enthousiasme bij de vijfhonderd bezoekers dat besloten werd tot een vervolg in het laatste weekend van oktober. Mathilde: “Er waren mensen die zeiden: ‘Als ik had geweten dat het zo mooi was, had ik meer mensen van thuis meegenomen.’”

Programma

Het festival start op vrijdag 26 oktober om 14.00 uur en sluit zondag af met een gezamenlijke viering om 9.30 uur. In de tussentijd is er een gevarieerd programma aan lezingen, workshops, getijde-vieringen, trainingen, theater en meditatie. Ook de Protestantse Kerk, mede-organisator, vult een aantal programma-onderdelen.

  • Paulus Interactief, scènes uit de voorstelling ‘Paulus, apostel van de vrijheid’: interactieve werkvormen, debat en gedachtewisseling over Paulus, joodse en christelijke traditie.
  • Nieuwe perspectieven voor kerken op het platteland, met andere ogen kijken naar kerken en zien hoe kerken op tal van manieren verbonden zijn met dorpen en buurten.
  • Toen Jona in de walvis zat, het verhaal van Jona door een verhalenverteller met een missionaire vertaling naar de eigen praktijk van deelnemers.
  • Samen lezen voor verandering, twee verschillende workshops over Contextueel Bijbellezen: waarom is het zo belangrijk dat we de invloed van de context op onze manier van lezen expliciet maken? 
  • Natuurlijk: over geloof en verduurzaming, aan de hand van een spel met mogelijkheden om in de eigen geloofsgemeenschap het gesprek over een groene/duurzame levensstijl te arrangeren.
  • Krijg de klere(n)!, over onze macht en onmacht als het gaat om (kinderen in) de kledingindustrie.
  • Getijden vieren onder leiding van Vacare, platform voor meditatief leven.

Ook voor kinderen is er een programma. Op zondagochtend vindt onder meer voor hen een Kliederkerkviering plaats. Kinderen tot 12 jaar mogen gratis naar het festival.

Kijk voor meer inspirerende programma-onderdelen op www.pthu.nl/Inspiratiefestival/. Hier kunt u zich ook aanmelden (zie het menu links).

Het Inspiratiefestival is een initiatief van de kerken op Terschelling, de Protestantse Kerk, de Protestantse Theologische Universiteit en de Raad van Kerken.


Nieuws! > Kerknieuws / Nieuws / Agenda / Verbinding

Zoeken

Diensten!

Kerk aan Nic. Grijpstraat te GrijpskerkOp zondag 23 september beginnen we om 10:00 in de kerk aan de Nic. Grijpstraat te Grijpskerk., waar ds. A. Landman hoopt voor te gaan. Thema: startzondag


Overzicht kerkdiensten.

Laat de Bijbel spreken

Omzien naar elkaar

Noaberschap: uw ogen en oren zijn nodig! Laat via ons meldpunt weten wie extra aandacht en zorg nodig heeft.

backtotop